Mic léinn faoi bhun 23 bliana d’aois

Daoine a ndéantar eisceacht i leith a n-ioncaim i gcás Mac Léinn Cleithiúnach.

Is éard is ciall le bheith i do mhac léinn cleithiúnach de ghnáth ná go gcuirtear d’ioncam féin (más infheidhme) agus ioncam do thuismitheoir(í)/do chaomhnóra dhlíthiúil/do chaomhnóirí dlíthiúla don bhliain ábhartha san áireamh, agus d’iarratas á mheas chun críocha an deontais. Tá cuid mhaith eisceachtaí leis an riail sin, áfach, lena n-áirítear na cinn ag seo a leanas;

Tuismitheoirí colscartha/scartha: Más rud é go bhfuil do thuismitheoirí nó chaomhnóirí scartha nó colscartha, is éard a bheidh curtha san áireamh ná d’ioncam féin (más ann dó) nó ioncam an tuismitheora lena bhfuil gnáthchónaí ort, agus d’iarratas á mheas chun críocha an deontais. Ach mar sin féin beidh ort fianaise dhoiciméadach maidir le scaradh/colscaradh do thuismitheoirí a sholáthar, má iarrtar ar amhlaidh.

Eascairdeas le do thuismitheoirí: Má tá eascairdeas doréitithe idir tú féin agus do thuismitheoirí, ba cheart duit iarratas a dhéanamh fós mar mhac léinn spleách ach roghnaigh ‘Eascairdeas le tuismitheoirí’ sa chuid ‘Daoine Eile Bainteach leis an Iarratas’ den bhfoirm iarratais.

Beidh gá ort fianaise eascairdis a chur faoi bhráid SUSI, a dheimhníonn go sonrach go bhfuil eascairdeas doréitithe idir tú féin agus do thuismitheoirí. Áirítear leis an bhfianaise a nglactar léi ordú cúirte nó litir ó Oibrí Sóisialta nó ó TUSLA. Is féidir doiciméid eile a sholáthar. Déanfaidh SUSI athbhreithniú ar gach doiciméad a chuirtear faoi bhráid agus má dheimhnítear go bhfuil eascairdeas ann, déanfar measúnú ort asat féin.

Tuismitheoirí altrama: Má tá tú faoi chúram altrama, ba chóir duit iarratas a dhéanamh mar chleithiúnaí, agus sonraí do thuismitheora/thuismitheoirí altrama a sholáthar (ainm(neacha), seoladh/seoltaí srl.). Ní bheidh ort sonraí airgeadais do thuismitheora/thuismitheoirí altrama a sholáthar, agus ní chuirfear a n-ioncam san áireamh agus d’iarratas á mheas chun críocha an deontais.

Dídeanaí mionaoiseach gan tionlacan: Más rud é go bhfuil tú faoi bhun 23 bliana d’aois agus go bhfuil tú anseo mar dhídeanaí neamhspleách, ní gá duit sonraí do thuismitheoirí a sholáthar, agus iarratas á dhéanamh agat.

Dílleachtaí: Mura maireann ceachtar de do thuismitheoirí agus mura bhfuil aon chaomhnóir dlíthiúil agat arna cheapadh ag an gcúirt, ba chóir duit iarratas a dhéanamh mar mhac léinn cleithiúnach agus tic a chur le ‘Ní mhaireann’ i gcás gach tuismitheora. Iarrfar ort roinnt faisnéise a chur ar fáil, mar shampla, a n-ainmneacha agus a ndátaí breithe. I bhformhór na gcásanna, ní bheidh ort deimhnithe báis a chur ar fáil do SUSI, ach iarrfar iad sin i gcásanna áirithe. Ní dhéantar dílleachtaí a mheas ach ar a n-ioncam féin amháin.

Má bhí do thuismitheoir singil nó scartha/colscartha sula bhfuair sé nó sí bás, agus mura bhfuil tacaíocht á fáil agat ó do thuismitheoir beo, féadtar tú a mheas mar dhílleachta. Féadfar go mbeidh ort fianaise dhoiciméadach a sholáthar maidir le scaradh/colscaradh do thuismitheoirí.

Má tá íocaíocht Chaomhnóra nó Pinsean Dílleachta á fáil agat ón Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí, ní mheastar go bhfuil an t-ioncam sin ináirithe nuair atá d’iarratas ar dheontas á phróiseáil, ach d’fhéadfadh go mbeadh tú i dteideal ráta dámhachtana speisialta dá bharr, ar an gcoinníoll go bhfuil an t-ioncam eile ar fad atá faighte agat faoi €24,000. Má íoctar d’íocaíocht Chaomhnóra le duine éigin eile, amhail siblín nó ball eile den teaghlach, ní mheasfar an t-ioncam sin a bheith ináirithe, ach ní bheidh tú i dteideal ach don ghnáthráta deontais amháin (mura bhfuil ráta íocaíochta incháilithe speisialta agat).

Caomhnóirí Dlíthiúla: Má tá caomhnóirí dlíthiúla agat arna gceapadh ag an gcúirt, cuirfear d’ioncam agus ioncam do chaomhnóra dhlíthiúil/do chaomhnóirí dlíthiúla san áireamh, agus d’iarratas á mheas chun críocha an deontais. Beidh ort fianaise dhoiciméadach a sholáthar, mar shampla, Ordú Caomhnóireachta. Má tá do Chaomhnóir Dlíthiúil ag fail Íocaíocht Chaomhnóra duitse, nó íocaíocht ráta speisialta eile, (Íocaíochtaí Ráta Speisialta), agus más faoi bhun €24,000 atá an t-ioncam teaghlaigh, d’fhéadfadh go mbeifeá incháilithe le haghaidh dheontas ráta speisialta.

Caomhnóirí Tiomnachta: Má ceapadh do chaomhnóir/chaomhnóirí chun cúram a dhéanamh díot tar éis bhás do thuismitheora mar gur ainmníodh an té sin mar chaomhnóir ort in uacht do thuismitheora, ní bhreathnaítear air/uirthi/orthu mar ‘chaomhnóir dlíthiúil’ ort chun críocha an deontais. Is féidir leat iarratas a dhéanamh ar an gcaoi chéanna a ndéanfadh dílleachta, agus ní chuirfear ach d’ioncam féin amháin san áireamh.  Má tá Íocaíocht Chaomhnóra á fáil ag do chaomhnóir, níl tú i dteideal dheontas ráta speisialta dá bharr sin. Má tá pinsean Dílleachta á fháil agat, áfach, d’fhéadfadh go mbeifeá i dteideal dheontas ráta speisialta.